‘अहिले हामीलाई ‘साढे ७’ लागेको छ’

सत्यराज आचार्य र स्वरुपराज आचार्य । यो जोडीको नाम एकैचोटी वा अलग अलग जसरी लिए पनि नेपाली संगीतको सुपरिचित नाम हो । संगीत र चलचित्रमा पनि मज्जाले जमेका सत्य –स्वरुपलाई  चिनाउन थप कुनै विशेषणको जरुरत पर्दैन । सदाबहार स्वरका धनी भक्तराज आचार्यका यी सुपुत्र – बन्धु पिताको कीर्ति र संगीत साधनाको सुगन्धलाई बिस्तार गर्न सकिरहेको कुरालाई नै आफूहरुको ठूलो उपलव्धि मान्छन् र ठान्छन् । 
हामीले निकै अघिबाट एक न एक भाईसँग अन्तर्वार्ता गर्ने प्रयाश गरिरहेका थियौं । उनीहरुको व्यस्तताकै कारण समय मिल्न संभव भैरहेको   थिएन । यसपाली भने कसोकसो संयोगले दाजुभाईलाई नै झ्याप्पै फेला पार्न सफल भयौं । संगीत यात्रामा निरन्तर उकालोमा रहेका यी दाजुभाईसँग सरल पत्रिकाका लागि सुकृत नेपालले गरेको अन्तर्वार्ताको विवरण विस्तारमाः

आजकल के हुँदैछ ? 

सत्य  :  अहिले त हामी चलचित्रमै व्यस्त छौं । हाम्रो व्यस्तता ‘साढे ७’ मय छ । हाम्रो चलचित्र ‘साढे ७’ यही फागुन ११ गतेबाट देशभरीका चलचित्र घरहरुमा प्रदर्शन हुँदैछ । त्यसकै प्रमोसन र बजार व्यवस्थापनमा व्यस्त छौं ।

के हो यो ‘साढे ७’ भनेको, नाम नै अचम्मको छ त ? 

स्वरुप   :  ‘साढे ७’ ले दुई चिजलाई अंकित गर्छ ।  यो एउटा समय पनि हो र अर्को दशा पनि हो । तर दशा ‘साढे ७’ भन्ने बित्तिकै मान्छेहरु डराउने, एकदमै भयभित हुनेगर्छन् । यसलाई  नकारात्मक रुपमा मात्र लिने चलन छ । तर त्यो नभइकन आउने भवितव्यको सकारात्मक सूचक  हो   ‘साढे ७’ । ‘साढे ७’ भनेको व्यक्तिको चिना टिपनमा लेखेका कुराले आफूलाई आफैंलाई सचेत गराउने सावधान राख्ने एउटा मागदर्शक पनि हो । त्यस रुपमा हामीले साढे ७ भनेको नकारात्मक मात्र होइन सकारात्मक पनि हो र साढे ७ लाग्दा अलि होशियार हुनुपर्छ भन्ने कुरा पनि देखाउन खोजिरहेका   छौं ।

दाजुभाई नै गायन क्षेत्रबाट एकाएक चलचित्र क्षेत्रमा लाग्नु भयो नि ?

सत्य   : मेरो पहिलो चलचित्र आचार्य हो । मैले त्यसमा बुवाको बायोपिक गरेको थिएँ । त्यसपछि मैले ‘कर्कस’ गरें । मेरो तेस्रो भलचित्र ‘साढे ७’ भयो । अब चौथो चलचित्र निर्देशक सौगात बिष्टको ‘हैरान’ पनि आउँदैछ । संगीत हाम्रो रगतमै छ । तर हामी अभिनय पनि सानैदेखि गथ्र्याैं, किनभने अभिनय र संगीत एकअर्काका परिपूरक हुन् । यसमा धेरै कुराहरु मिल्छ, जस्तै नवरस । अभिनय नवरसमा हुन्छ । संगीतमा काउन्टर हुन्छ । अभिनयमा काउन्टर हुन्छ । फ्ल्याट अभिनय स्राप अभिनय हुन्छ । संगीतमा पनि फ्ल्याट मोड र सार्प मोड हुन्छ । धेरै कुराहरु मिल्छ ।
अर्को कुरा कुनै पनि चलचित्र या नाटक हामीले संगीतबिना कल्पना गर्न सक्दैनौं । चलचित्रहरुमा ८० प्रतिशत संगीतकै हात हुन्छ ।

नेपाल कै परिवेश होस् या अन्य कुनै देशको परिवेश हेर्ने हो भने गीतहरुले नै चलचित्रहरु चलिरहेको हुन्छ । सबै साउण्ड र नोट कै कुराहरु यी सबै संगीत कै कारणले चलिरहेका हुन्छन् । त्यसले गर्दा एउटा राम्रो कलाकार राम्रो गायक नहुन सक्छ तर एउटा राम्रो गायक जहिले पनि एउटा राम्रो कलाकार हुनसक्छ । किनभने एउटा गायकले गीत गाउँदा उसको हाउभाव सहित स्टेजमा गाउनुपर्छ । धेरै मान्छेहरुको अगाडि गीत गाउनु पर्छ । त्यसले गर्दा पनि हामीलाई सानै देखि नाटकमा पनि रुची थियो । हामीले सडक नाटकहरु पनि गर्यौं । अझ मैले त चार वर्षसम्म नेपाल एकेडेमीमा काम पनि गरें । त्यहाँ मैले लक्ष्मण श्रेष्ठ र हरिहर शर्मा जस्ता नाम चलेका कलाकारहरुसँग बालकृष्ण समको एउटा नाटकमा काम गरें । त्यसले गर्दा हामी सानै देखि नै संगीत भन्दा अझै अभिनय गर्ने, क्यारिकेचर गथ्र्यौंं । संगीत त हाम्रो रगतमा नै थियो ।

 ‘साढे ७’ मा तपाईंको कस्तो भूमिका छ ? 

स्वरुप    मेरो त निर्माण नै हो किनभने सत्य–स्वरुप इन्टरटेन्मेन्ट व्यानर अन्तर्गत नै अन्य विभिन्न अरु साथीहरुको पाँचवटा व्यानरको सहकार्यमा यो चलचित्र बनिरहेको छ । म चाहि यसमा पर्दा पछाडि नै बसेर काम गरिरहेको छु । मैले पुरै निर्माण पक्षलाई हेरेर काम गरिरहेको छु । 

तपाईंलाई नायक बन्न रहर भएन ? 

स्वरुप   :  अब नायक बन्ने रहर त कसलाई हुँदैन र ! पहिला मलाई पनि थियो । हरेक मान्छेले आफूले आफैंलाई नायक सोच्छ । जसलाई पनि हरेकको कथा चलचित्र बन्छ भन्ने हुन्छ । पहिला रहर पनि थियो तर पछि खासै स्क्रिन मै आएर अभिनय गरुँ भन्ने भएन । म एकदमै राम्रो र क्रिटिकल दर्शक हुँ । अभिनय त टाढाको कुरा हो । मलाई म्युजिक भिडियोमा आफ्नो अनुहार देखाउनसम्म पनि मन लाग्दैन किनभने हामी भनेको पर्दा पछाडि नै ठीक छौं । 

संगीत र चलचित्र दुबैलाई एकसाथ कसरी अगाडि बढाईरहनु भएको छ ? 

सत्य   :  यो भनेको समय व्यवस्थापनको कुरा हो । समयलाई मिलाउन जान्नुपर्छ जुन हामीले गरिरहेका छौं । किनभने रेकर्डिङ भइरहेको हुन्छ, कुनै समय हुँदैन । कतिपय समयमा संगीतको कामहरुमा ग्याप हुन्छ । कहिलेकाहीँ संगीतबाट आराम पनि लिईरहेका हुन्छौं । केही समय बे्रक गरुँ न भन्ने हुन्छ । गीतहरु दोहोरीरहेका हुन्छन् । त्यतिबेला के गर्ने भन्ने हुन्छ । हामी त व्यापारी होइनौं । हाम्रो रेस्टुराँ, पस्मिना पसल केही पनि   छैन । त्योसँग जोडिएको एउटा केही काम गरुँ न त भन्ने बेला हाम्रो रुचीको बिषय थियो चलचित्र । त्यसैले यसलाई गरुँ न भनेर त्यो बे्रकमा समयको उपयोग गरेर हामीले चलचित्र गरिरहेका हांै । त्यो बाहेक रेकर्डिङ छ । रचनाहरु छन् । नेपाल र बिदेशमा हाम्रो शोहरु भैरहन्छन् । यी सबै कुराहरुलाई हामीले व्यवस्थापन गरिरहेका छौं ।

यतिका वर्ष संगीतमा लागेर के उपलव्धि भयो त ?

स्वरुप  :  यसमा सबैभन्दा ठूलो उपलव्धि भनेको नाम नै हो । हाम्रो नेपालको परिवेशमा संगीत, चलचित्र र साहित्यमा काम गरेर भौतिक रुपमा सुविधासम्पन्न होऔं धेरै कमाउँ भन्ने जस्तो मलाई लाग्दैन । हामी दुबै दाजुभाईले बुवा (भजन शिरोमणि तथा सदाबहार स्वरका धनी भक्तराज आचार्य) को संगीतको बिरासतलाई अगाडि बढाउन सकेका छौं । हाम्रा लागि त्यो जस्तो ठूलो कुरा अरु कुनै पनि होईन । संगीतमा धेरैले गीत गाए, धेरैले गीत गाउँछन्, धेरैले संगीत बनाउँछन् धेरैले लेख्छन् तर हामीले दोस्रो पुस्तामा बसेर बुवाको सांगीतिक संस्कारलाई अगाडि बढाउन सकिरहेका छौं । त्यसमा केही हदसम्म भएपनि सुगन्ध छर्न सकिरेका छौं । सबैभन्दा ठूलो उपलव्धि हाम्रो लागि यही नै हो ।

 तपाईं मिडियामा अलि कम नै देखिनुहुन्छ नि ? 

स्वरुप  : त्यस्तो आउँदै नआउने पनि होइन । हामी दुईजना नै आईरहन्छौं ।  तर मिडिया भन्ने बित्तिकै हामी ह्वात्तै हामफाली हाल्दैनौं । आजभोलि कलाकारको श्रेणी भने जस्तै मिडिया र पत्रकारहरुको पनि श्रेणी छ । कसलाई समय दिने,कोसँग कुरा गर्ने भनेर सोच्नुपर्ने अवस्था छ ।  भेटवार्ता गर्ने भन्दैमा जोसँग पनि कुरा गर्ने भन्ने पनि हुँदैन । यसमा एउटा लेभल आफैंले बनाउने हो । हामी धेरै छानेर मात्र अन्तर्वार्ताहरु दिन्छौं । अब मैले अन्तर्वार्तामा गएर आफैंले आफ्नो परिचय दिनुपर्यो भने किन अन्तर्वार्ता दिनु ? त्यसैले मिडियामा जाँदा एकदमै सोचबिचार गर्नुपर्ने हुन्छ,अवस्था यस्तै छ ।

तपाईं दाजुभाईको प्रेमपूर्ण सहयात्राले अरुलाई ढाहा लगाएको होला हैन ?

स्वरुप   :  धेरै ढाहा गर्छन् नि । दाजुभाई एउटै क्षेत्रमा लागेको सफलता हासिल गरिरहेको,यसरी मिलेर हिँडिरहेका छौं । अब अहिले त गीत संगीतमा मात्र नभएर चलचित्र निर्माण देखि लिएर कलाकारितामा पनि हामी सँगै छौं । ढाहाको त कुरै नगरुँ । मैले जहिले पनि भन्ने एउटा कुरा के हो भने ‘असल मान्छेका मित्र धेरै, सफल मान्छेका शत्रु धेरै । ’ त्यसैले म हरेक पाईला चाल्दा धुलो फुकेर मात्रै चाल्ने गर्छु । 

तपार्इंहरुलाई संगीतको मेलोडी किङ्ग भनिन्छ नि, सही हो ? 

स्वरुप   :  जसले भन्नुभयो उहाँहरुलाई हामी धन्यवाद दिन्छौं । हामीले गरेको कामहरुलाई मन पराइदिनुभएको छ, त्यो हाम्रो लागि ठूलो कुरा हो । हामी के हौं भनेर आफूले आफैंलाई पगरी गुथाउने कुरा पनि भएन । कसैले मेलोडी किङ्ग भन्छन्, कसैले लाइन अफ नेपाली म्युजिक भन्ने टाइटल पनि दिएका छन् । हामी आफूलाई यतिमात्रै दावी गर्छौं कि हामी संगीतका बिद्यार्थी हौं । संगीतमा साधना गर्न रुचाउँछौं । संगीतमा पढ्न    रुचाउँछौं । 

अहिलेसम्म कतिवटा गीत गाउनुभयो ? 

सत्य  :  मैले यो क्षेत्रमा काम गरेको २५ वर्ष हुन लाग्यो । मैले चानचुन तीन हजार जति गीत गाएँ होला । स्वरुपको लगभग पाँच हजार जति पुग्यो होला । 

दाजुभाई नै व्यस्त हुनुहुन्छ, तपाईंहरुको दैनिकी चैं कस्तो छ ? 

सत्य   :  म त चलचित्रको प्रमोशनमा दौडिरहेको हुन्छु । भेटघाट र चलचित्रका सबैकामहरु आफैंले गरिरहनु परेको हुन्छ । घर पुग्दा कहिले १० त कहिले ११ पनि बज्छ । घर पुगेपछि पनि फेरि ओभरसिज राइटको लागि काम गरिन्छ । किनभने यहाँ राती भएपछि बिदेशमा दिउँसो हुन्छ । त्यहाँका साथीहरु र आफन्तहरुसँग कुरा गर्यो । अनि सुत्दा त कहिलेकाहीँ २ नै बज्छ । बिहान उठ्दा ८ देखि ९ नै बज्छ । बिहान उठेपछि खाना खायो र अनि काममा हिँड्यो । 

अरु बेला चाहिं म बिहान ४ देखि ४ः३० मा उठेर प्राणायाम गर्छु । त्यसपछि केही फलफूल र उसिनेको अण्डा खान्छु । चिया पिउँदिन । मैले चियालाई त्यागेको छु । कालो चिया पनि पिउँदिन । म कोक फेण्टाहरु पनि पिउँदिन । अब ४० कटिसकेपछि स्वास्थ्यको पनि हेरचाह गर्नुपर्छ । त्यसपछि एक घण्टा पनि रियाज गर्छु । म अहिले बुवाको बायोग्राफी लेखिरहेको छु । अनि १० बजेतिर खाना खाने समय हुन्छ । खाना खायो अनि लाग्यो नियमित काममा ।

स्वरुप  :  बिगत चार महिना यता मेरो दैनिकी उथलपुथलपूर्ण छ । तर प्राय म बिहान ७ बजे उठ्छु । उठ्ने बित्तिकै दुई मग मनतातो पानी पिएर फ्रेस भयो । बिहान बच्चालाई स्कूलको लागि तयारी गर्छु । त्यसपछि म एक घण्टा प्राणायाम गर्छु । मैले प्राणायाम गर्न थालेको लगभग दुई वर्ष    भयो । त्यसपछि आफूले रेकर्डिंगका लागि गाउनुपर्ने गीतहरु अभ्यास गरेर अपडेट हुन्छु । दिउँसो रेकर्डि्ङ हुन्छ । अनि भेटघाटमा पनि समय बित्छ । यही नै हो मेरो व्यस्तता । 
 
तस्बीर सौजन्य : सत्य - स्वरुप

  
 

        


 

 ‘पत्रकार छन् समाचार लेख्न जान्दैनन्’

अहिले पत्रकारिता पढेर आउनेहरुको संख्या धेरै छ । मैले पत्रकारिता गर्दा देशमा तीन हजारको हारहारिमा पत्रकार थिए । तर अहिले पत्रकार महासंघको सदस्य

‘हाम्रो प्रेम प्रज्ञा प्रतिष्ठानबाट सुरु भएको हो’ 

तपाईँको बिचारमा प्रेम के हो? प्रेम जीवनको अत्यन्त महत्वपूर्ण पाटो हो। प्रेमबिनाको जीवन निरस हुन्छ। त्यसैले जीवनलाई सरस बनाउने, जीवनमा उर्जा थपिदिने,

 ‘पछि थाहा भो उनी त मदन भण्डारी पो रहेछन्’

काठमाडौंको डिल्लीबजार ओरालोका ध्रुव सापकोटालाई नचिन्ने कमै होलान्। पत्रपत्रिकाको व्यवसाय गर्ने धु्रबले तीनदशकको यो व्यवसायिक करिअरमा राजनीतिक

‘मन लागेको भए डेढ घण्टामै बिहे गर्थें’

तपार्इँ कस्तो परिवारको मान्छे?  मध्यमबर्गको परिवारको मान्छे हो।  तपार्इँको स्कूल जीवन?  झापाको बुधबारेमा पढेकी हूँ।  स्कूलमा कस्तो स्वभाव